Γνώση, καλές πρακτικές και νέες ευρωπαϊκές συνεργασίες για την επαγγελματική εκπαίδευση και τις δεξιότητες του αύριο
Μια ιδιαίτερα σημαντική ευκαιρία ανταλλαγής γνώσης, ευρωπαϊκών καλών πρακτικών και ανάπτυξης νέων συνεργασιών αποτέλεσε για το Επιμελητήριο Φθιώτιδας η συμμετοχή του στο Forum on Vocational Excellence 2026, το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 7 έως τις 9 Σεπτεμβρίου 2026 στο Graz της Αυστρίας.
Περίπου 350 εκπρόσωποι Κέντρων Επαγγελματικής Αριστείας, εκπαιδευτικών οργανισμών, πανεπιστημίων, επιχειρήσεων, Επιμελητηρίων, φορέων χάραξης πολιτικής, ευρωπαϊκών θεσμών και οργανώσεων από ολόκληρη την Ευρώπη και πέραν αυτής συναντήθηκαν για να συζητήσουν το μέλλον της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, τη σύνδεσή της με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας και τον καθοριστικό ρόλο των δεξιοτήτων στην ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών περιφερειών.
Το φετινό Forum είχε ως κεντρική θεματική «Dual Education and Training for Competitive Regions», αναδεικνύοντας τη δυική εκπαίδευση, τις συνεργασίες μεταξύ εκπαιδευτικών φορέων και επιχειρήσεων και τη δημιουργία περιφερειακών οικοσυστημάτων δεξιοτήτων ως βασικά εργαλεία για την αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας. Το πρόγραμμα περιλάμβανε κεντρικές ομιλίες, συζητήσεις πολιτικής, θεματικά workshops, επισκέψεις σε εκπαιδευτικές δομές και επιχειρήσεις της Στυρίας, έκθεση ευρωπαϊκών CoVE projects και εκτεταμένες δράσεις δικτύωσης.
Γιατί συμμετείχε το Επιμελητήριο Φθιώτιδας
Η συμμετοχή του Επιμελητηρίου Φθιώτιδας στο Forum συνδέεται άμεσα με την εμπλοκή του στο ευρωπαϊκό έργο FEA-VEE – Fashion Earth Alliance: Vocational Excellence and Enterprise, το οποίο αποτελεί έργο Erasmus+ Centre of Vocational Excellence – CoVE.
Το FEA-VEE δημιουργεί ένα ευρωπαϊκό οικοσύστημα συνεργασίας μεταξύ φορέων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, Επιμελητηρίων, επιχειρηματικών οργανώσεων, πανεπιστημίων και άλλων φορέων, με στόχο την ανάπτυξη δεξιοτήτων, την πράσινη μετάβαση και τη βιωσιμότητα στους κλάδους της μόδας, της κλωστοϋφαντουργίας και της ένδυσης.
Η συμμετοχή του Επιμελητηρίου στο Forum, επομένως, δεν είχε απλώς χαρακτήρα παρακολούθησης μιας ευρωπαϊκής διοργάνωσης. Αποτέλεσε συνέχεια μιας σταθερής προσπάθειας εξωστρέφειας και ενεργού συμμετοχής σε ευρωπαϊκά δίκτυα που συνδέουν την επιχειρηματικότητα, τις δεξιότητες, την επαγγελματική κατάρτιση και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Ένα κοινό ευρωπαϊκό πρόβλημα: επιχειρήσεις που αναζητούν προσωπικό και δεν το βρίσκουν
Ένα από τα ισχυρότερα συμπεράσματα από τη συμμετοχή στο Forum ήταν ότι το πρόβλημα της έλλειψης κατάλληλου και εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα.
Κατά την κεντρική συζήτηση του Forum, στην οποία συμμετείχε και ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου της Στυρίας (WKO Steiermark), Josef Herk του οποίου τα μέλη ανέρχονται σε περίπου 100.000, αναδείχθηκε η αντίφαση που αντιμετωπίζουν σήμερα πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες:
από τη μία πλευρά υπάρχουν άνθρωποι που αναζητούν εργασία και από την άλλη επιχειρήσεις που δηλώνουν ότι αδυνατούν να βρουν εργαζόμενους με τις κατάλληλες δεξιότητες.
Ο Josef Herk, επικεφαλής ενός από τα ισχυρότερα περιφερειακά Επιμελητήρια της Αυστρίας, ανέδειξε ζητήματα που είναι εξαιρετικά οικεία και στην ελληνική περιφέρεια:
- κυριαρχία μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων,
- δυσκολία εξεύρεσης εξειδικευμένου προσωπικού,
- αναντιστοιχία μεταξύ προσφερόμενων και ζητούμενων δεξιοτήτων,
- ανάγκη στενότερης συνεργασίας επιχειρήσεων και VET οργανισμών,
- δημογραφική πίεση,
- ανάγκη καλύτερου επαγγελματικού προσανατολισμού των νέων.
Ο Josef Herk συμμετείχε στην επίσημη εναρκτήρια συζήτηση του Forum μαζί με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της ανώτατης εκπαίδευσης και άλλων φορέων του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος δεξιοτήτων.
Η εμπειρία αυτή επιβεβαίωσε ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις της Φθιώτιδας σε κλάδους όπως η μεταποίηση, ο τουρισμός, η εστίαση, τα τεχνικά επαγγέλματα, η αγροδιατροφή και οι υπηρεσίες αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού προβλήματος.
Η διαφορά εντοπίζεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο κάθε χώρα και κάθε περιφέρεια οργανώνει την απάντησή της.
Και σε αυτό το σημείο η εμπειρία της Στυρίας παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Talentcenter: ο επαγγελματικός προσανατολισμός ως επένδυση στην τοπική οικονομία
Μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες δομές που επισκεφθήκαμε ήταν το Talentcenter του Επιμελητηρίου της Στυρίας.
Πρόκειται για μια οργανωμένη δομή επαγγελματικού προσανατολισμού, η οποία απευθύνεται κυρίως σε μαθητές 13 έως 15 ετών, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή της ζωής τους, λίγο πριν κληθούν να επιλέξουν την εκπαιδευτική και επαγγελματική διαδρομή που θα ακολουθήσουν.
Το Talentcenter δεν βασίζεται απλώς σε ένα ερωτηματολόγιο επαγγελματικού προσανατολισμού.
Σε συνεργασία με Πανεπιστήμια και εκπαιδευτικούς φορείς, έχει αναπτύξει επιστημονικά σχεδιασμένη διαδικασία αξιολόγησης, η οποία εξετάζει:
- γνωστικές ικανότητες,
- μαθηματική και λογική σκέψη,
- κινητικές δεξιότητες,
- τεχνική αντίληψη,
- οργανωτικές ικανότητες,
- ψηφιακές γνώσεις,
- γλωσσικές δεξιότητες,
- ενδιαφέροντα και προσωπικές κλίσεις.
Η διαδικασία στο Talentcenter διαρκεί περίπου 4,5 ώρες, πραγματοποιείται σε 48 ειδικά διαμορφωμένους σταθμούς αξιολόγησης και καταλήγει στην έκδοση ενός προσωπικού Talent Report για κάθε μαθητή, στο οποίο αποτυπώνονται οι ιδιαίτερες κλίσεις και προτείνονται πιθανές επαγγελματικές και εκπαιδευτικές διαδρομές.
Η προσέγγιση είναι χαρακτηριστική της φιλοσοφίας του αυστριακού συστήματος:
δεν επιχειρεί να πει σε ένα παιδί “τι πρέπει να γίνει”, αλλά να το βοηθήσει να καταλάβει “σε τι είναι καλό” και ποιες πραγματικές επιλογές υπάρχουν στην οικονομία.
Σύμφωνα με την ενημέρωση που είχαμε στο Graz, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των μαθητών της περιοχής περνά κάθε χρόνο από τη συγκεκριμένη διαδικασία. Η επαφή και ο προγραμματισμός γίνονται σε στενή συνεργασία με τα σχολεία και τους εκπαιδευτικούς.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στη διεύρυνση της εικόνας που έχουν οι μαθητές για τον σύγχρονο κόσμο της εργασίας. Όπως μας ανέφερε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής του Talentcenter, σήμερα υπάρχουν περισσότερες από 18.000 διαφορετικές επαγγελματικές ειδικότητες και επαγγελματικές διαδρομές, γεγονός που καταδεικνύει πόσο περιορισμένη μπορεί να είναι η εικόνα που σχηματίζει ένας νέος όταν γνωρίζει μόνο τα πλέον οικεία ή παραδοσιακά επαγγέλματα. Στόχος του Κέντρου είναι να βοηθήσει τους μαθητές να ανακαλύψουν ένα πολύ ευρύτερο φάσμα επιλογών, συνδέοντας τις ατομικές τους κλίσεις και δεξιότητες με πραγματικές δυνατότητες εκπαίδευσης και απασχόλησης.
Το βασικό μήνυμα είναι εξαιρετικά απλό αλλά στρατηγικής σημασίας:
ο επαγγελματικός προσανατολισμός δεν αντιμετωπίζεται ως αποκλειστικά εκπαιδευτική υπόθεση. Αντιμετωπίζεται ως εργαλείο οικονομικής και αναπτυξιακής πολιτικής.
Γι’ αυτό και το ίδιο το Επιμελητήριο της Στυρίας επενδύει στη λειτουργία του Talentcenter. Η λογική είναι σαφής: η σημερινή σωστή εκπαιδευτική επιλογή ενός δεκατετράχρονου μπορεί να σημαίνει αύριο έναν καταρτισμένο τεχνικό, εργαζόμενο, επαγγελματία ή επιχειρηματία που θα παραμείνει και θα δημιουργήσει αξία στην περιοχή.
Το αυστριακό Dual System: σχολείο και πραγματική εργασία μαζί
Ιδιαίτερη θέση στο Forum είχε το αυστριακό Dual System – Lehre, ένα από τα πλέον αναγνωρισμένα συστήματα μαθητείας στην Ευρώπη.
Μετά την ολοκλήρωση της υποχρεωτικής σχολικής εκπαίδευσης, περίπου στην ηλικία των 15 ετών, ένας νέος μπορεί να ακολουθήσει τη διαδρομή της μαθητείας ή να συνεχίσει σε εκπαιδευτική διαδρομή που μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω σπουδές.
Η μαθητεία όμως στην Αυστρία δεν αποτελεί «πρακτική άσκηση» με την έννοια που συχνά αντιλαμβανόμαστε τον όρο στην Ελλάδα.
Ο μαθητευόμενος υπογράφει κανονική σύμβαση μαθητείας με επιχείρηση, αμείβεται, ασφαλίζεται και εκπαιδεύεται σε πραγματικό εργασιακό περιβάλλον.
Το σύστημα ονομάζεται «δυικό» επειδή η εκπαίδευση πραγματοποιείται σε δύο διαφορετικά περιβάλλοντα:
περίπου 80% του χρόνου μέσα στην επιχείρηση και 20% σε επαγγελματική σχολή – Berufsschule.
Η μαθητεία διαρκεί συνήθως τρία χρόνια, ανάλογα με το επάγγελμα μπορεί να κυμαίνεται από δύο έως τέσσερα χρόνια, ενώ η φοίτηση στην επαγγελματική σχολή είναι υποχρεωτική. Μπορεί να οργανώνεται σε μία ημέρα την εβδομάδα ή σε συγκεντρωμένες εκπαιδευτικές περιόδους.
Στο τέλος της διαδρομής πραγματοποιείται τελική εξέταση επαγγελματικής κατάρτισης και αποκτάται αναγνωρισμένο επαγγελματικό προσόν.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι η διαφορετική κουλτούρα γύρω από την επαγγελματική εκπαίδευση.
Η μαθητεία δεν αντιμετωπίζεται ως εκπαιδευτική “δεύτερη επιλογή”.
Αποτελεί μία κανονική, κοινωνικά αναγνωρισμένη και επαγγελματικά ελκυστική διαδρομή, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε σταθερή εργασία, περαιτέρω εξειδίκευση, πιστοποίηση ή ακόμη και συνέχιση σε ανώτατες σπουδές.
Η σύνδεση της μαθητείας με την επιχείρηση σημαίνει επίσης ότι η εκπαίδευση ανταποκρίνεται πολύ γρηγορότερα στις τεχνολογικές και παραγωγικές αλλαγές.
Center of Excellence: όταν ένα Επιμελητήριο επενδύει απευθείας στις δεξιότητες
Εξίσου εντυπωσιακή ήταν η γνωριμία με το νέο Center of Excellence της WKO Steiermark, το οποίο τέθηκε σε πλήρη λειτουργία το 2025.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εκπαιδευτική επένδυση στην ιστορία του Επιμελητηρίου της Στυρίας και για ένα από τα πλέον σύγχρονα κέντρα επαγγελματικής εκπαίδευσης της Αυστρίας.
Σε περίπου 14.300 τ.μ. νέων εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων έχουν δημιουργηθεί σύγχρονα εργαστήρια και χώροι πρακτικής εκπαίδευσης για ειδικότητες όπως:
- ηλεκτρολογία,
- μηχανοτρονική,
- συγκολλήσεις,
- τεχνολογία μετάλλου,
- τεχνολογία οχημάτων και κινητικότητας,
- κλιματισμός,
- ενεργειακές και κτιριακές τεχνολογίες,
- γαστρονομία.
Το Center of Excellence δημιουργήθηκε με τη λογική ότι η τεχνική και επαγγελματική κατάρτιση δεν μπορεί να πραγματοποιείται με ξεπερασμένο εξοπλισμό όταν οι επιχειρήσεις λειτουργούν πλέον με σύγχρονες τεχνολογίες.
Οι εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν σύγχρονα εργαστήρια, training areas και χώρους πραγματικής πρακτικής εφαρμογής, ώστε η μετάβαση από την εκπαίδευση στην επιχείρηση να γίνεται όσο το δυνατόν πιο ομαλά.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ήταν η ίδια η οικονομική φιλοσοφία της επένδυσης.
Όπως τονίστηκε κατά την επίσκεψη, το Center of Excellence δεν αντιμετωπίζεται απαραίτητα ως μια αυτοτελής επένδυση που πρέπει να είναι οικονομικά κερδοφόρα από μόνη της.
Η απόδοσή του μετριέται κυρίως στον αντίκτυπο που δημιουργεί στην περιφερειακή οικονομία.
Καλύτερα καταρτισμένοι εργαζόμενοι, λιγότερες κενές θέσεις, ταχύτερη προσαρμογή στις τεχνολογικές αλλαγές, αύξηση της παραγωγικότητας των επιχειρήσεων και καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές για τους νέους αποτελούν την πραγματική «απόδοση» της επένδυσης.
Αυτή είναι ίσως μία από τις σημαντικότερες ιδέες που προέκυψαν από την επίσκεψη:
η επαγγελματική εκπαίδευση δεν αποτελεί κόστος κοινωνικής πολιτικής. Αποτελεί παραγωγική υποδομή μιας περιοχής.
Το επιμελητηριακό μοντέλο της Αυστρίας
Η επίσκεψη αποτέλεσε ταυτόχρονα ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τη λειτουργία του αυστριακού επιμελητηριακού συστήματος.
Οι Wirtschaftskammern αποτελούν οργανισμούς δημοσίου δικαίου με αυτοδιοίκηση και θεσμικά κατοχυρωμένο ρόλο στην εκπροσώπηση της επιχειρηματικής κοινότητας. Η συμμετοχή των επιχειρήσεων στα κατά τόπους Επιμελητήρια είναι υποχρεωτική εκ του νόμου, όπως και η καταβολή επιμελητηριακών εισφορών.
Η βασική ετήσια εισφορά (Grundumlage) δεν είναι ενιαία για όλες τις επιχειρήσεις, αλλά καθορίζεται ανά επαγγελματικό κλάδο και μπορεί να υπολογίζεται είτε ως σταθερό ποσό είτε με βάση συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της επιχείρησης. Ενδεικτικά, στη Στυρία για το 2026 συναντώνται βασικές εισφορές της τάξης των 125–160 ευρώ ετησίως για ατομικές επιχειρήσεις σε ορισμένους κλάδους, ενώ σε άλλες δραστηριότητες το ύψος διαφοροποιείται.
Πέραν της βασικής εισφοράς, το συνολικό ύψος των επιμελητηριακών επιβαρύνσεων συνδέεται κυρίως με τον κλάδο και το είδος της επιχειρηματικής δραστηριότητας, το μέγεθος της επιχείρησης και την απασχόληση ή μισθολογική της βάση, καθώς και με οικονομικά μεγέθη που σχετίζονται με τη δραστηριότητά της.
Το συγκεκριμένο μοντέλο εξασφαλίζει στα αυστριακά Επιμελητήρια σημαντική θεσμική και οικονομική αυτονομία, επιτρέποντάς τους να αναπτύσσουν υπηρεσίες, υποδομές εκπαίδευσης, προγράμματα μαθητείας και δράσεις υποστήριξης της επιχειρηματικότητας με ουσιαστική και σταθερή παρουσία.
Ενδεικτικό της έκτασης του θεσμού είναι ότι η αυστριακή επιμελητηριακή οργάνωση εκπροσωπεί περισσότερες από 590.000 επιχειρήσεις, η μεγάλη πλειονότητα των οποίων είναι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Η ουσιαστική διαφορά, ωστόσο, δεν βρίσκεται μόνο στο ύψος ή στον τρόπο υπολογισμού των εισφορών, αλλά κυρίως στον ενεργό ρόλο που έχουν τα Επιμελητήρια στη διαμόρφωση δεξιοτήτων, στη μαθητεία, στην επαγγελματική κατάρτιση και στη σύνδεση της εκπαίδευσης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Tourism VET: επαγγελματική αριστεία και στον τουρισμό
Κατά την τρίτη ημέρα του Forum, το Επιμελητήριο Φθιώτιδας συμμετείχε στο θεματικό workshop:
“Co-Creating Excellence in Tourism VET: From Innovation to Impact & Consortium Management”
το οποίο διοργανώθηκε από τους οργανισμούς AKMI, EVBB και CEIPES.
Στόχος του workshop ήταν να εξετάσει πώς η επαγγελματική αριστεία στον τουρισμό μπορεί να μετατραπεί σε πραγματικό αναπτυξιακό αποτέλεσμα μέσα από:
- ουσιαστικές συνεργασίες επιχειρήσεων και εκπαιδευτικών φορέων,
- καινοτόμες εκπαιδευτικές μεθόδους,
- εργαστηριακή και βιωματική μάθηση,
- work-based learning,
- αποτελεσματική διοίκηση ευρωπαϊκών consortiums,
- συμμετοχή των τοπικών stakeholders.
Το workshop αποτέλεσε ιδιαίτερα χρήσιμη εμπειρία και για τη Φθιώτιδα, καθώς ο τουρισμός αποτελεί έναν από τους κλάδους στους οποίους η έλλειψη κατάλληλων δεξιοτήτων είναι ήδη εμφανής.
Η συζήτηση ανέδειξε ότι η μελλοντική τουριστική εκπαίδευση δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στη θεωρητική διδασκαλία. Χρειάζεται στενή σχέση με τα ξενοδοχεία, την εστίαση, τους τουριστικούς οργανισμούς και τα destinations, αξιοποίηση προσομοιώσεων και hospitality labs και εκπαίδευση πάνω σε πραγματικές ανάγκες και προβλήματα των επιχειρήσεων.
Νέες επαφές και ευρωπαϊκές συνεργασίες
Ένα ακόμη σημαντικό αποτέλεσμα της παρουσίας του Επιμελητηρίου στο Graz ήταν η δικτύωση με ευρωπαϊκούς και ελληνικούς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στην επαγγελματική εκπαίδευση, στα CoVE projects και γενικότερα στα ευρωπαϊκά προγράμματα.
Κατά τη διάρκεια του Forum πραγματοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, επαφές με:
- το ΚΕΚ του Επιμελητηρίου Ηρακλείου, με το οποίο συζητήθηκαν δυνατότητες συνεργασίας σε επόμενες ευρωπαϊκές προτάσεις,
- την κα Aigerim Galymzhanova, EU Project Manager του EVBB – European Association of Institutes for Vocational Training, με έδρα τις Βρυξέλλες,
- την κα Stefania Berolazzi, Project Manager του CEIPES στην Ιταλία,
- τις κες Σωτηρία Τσαλαμάνη και Δανάη Σταύρου από τον οργανισμό KMOP, με παρουσία στην Ελλάδα και στις Βρυξέλλες,
- την κα Μυριάνθη Καράντωνα από το MMC Management Center Ltd της Κύπρου.
Στις συναντήσεις παρουσιάστηκαν το προφίλ και η ευρωπαϊκή εμπειρία του Επιμελητηρίου Φθιώτιδας, τα έργα στα οποία έχει συμμετάσχει και οι δυνατότητες μελλοντικής συνεργασίας.
Παραδόθηκε επίσης πληροφοριακό portfolio του Επιμελητηρίου με τα σχετικά PIC στοιχεία, προηγούμενα ευρωπαϊκά έργα και πεδία ενδιαφέροντος, με στόχο τη δημιουργία βάσης για νέες κοινοπραξίες και μελλοντικές προτάσεις CoVE και Erasmus+.
Η έκθεση Vocational Excellence Exhibition, στην οποία παρουσιάστηκαν πρωτοβουλίες και CoVE projects, δημιούργησε επιπλέον δυνατότητες άμεσης επικοινωνίας με φορείς που σχεδιάζουν και υλοποιούν αντίστοιχα έργα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η έκθεση και το networking αποτέλεσαν επίσημο μέρος του προγράμματος του Forum.
Τι αποκομίσαμε:
Από τη συμμετοχή μας στο CoveForum στο Graz προκύπτουν ορισμένα ιδιαίτερα χρήσιμα συμπεράσματα.
1. Η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού απαιτεί πιο συστηματική προσέγγιση
Δεν αρκεί να καταγράφουμε ότι οι επιχειρήσεις δεν βρίσκουν προσωπικό.
Χρειάζεται διαρκής μηχανισμός εντοπισμού των πραγματικών αναγκών δεξιοτήτων ανά κλάδο και σύνδεσή τους με τις δομές εκπαίδευσης και κατάρτισης.
2. Ο επαγγελματικός προσανατολισμός πρέπει να ξεκινά νωρίτερα
Το παράδειγμα του Talentcenter δείχνει ότι η γνωριμία των μαθητών με τις δεξιότητές τους και με τον πραγματικό κόσμο των επαγγελμάτων μπορεί να ξεκινά ήδη από τα 13–15 έτη.
Η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερο οργανωμένες γέφυρες μεταξύ σχολείου – επαγγελματικού προσανατολισμού – επιχείρησης – αγοράς εργασίας.
3. Η επαγγελματική εκπαίδευση χρειάζεται μεγαλύτερη κοινωνική αναγνώριση
Ένα τεχνικό επάγγελμα δεν αποτελεί υποδεέστερη επιλογή σε σχέση με την πανεπιστημιακή εκπαίδευση.
Σε πολλές περιπτώσεις αποτελεί μία από τις πιο ασφαλείς διαδρομές προς μια καλά αμειβόμενη, σταθερή και εξελισσόμενη επαγγελματική σταδιοδρομία.
4. Οι επιχειρήσεις πρέπει να συμμετέχουν περισσότερο στην ίδια τη διαδικασία κατάρτισης
Το αυστριακό Dual System αποδεικνύει ότι η επαγγελματική εκπαίδευση είναι αποτελεσματικότερη όταν οι επιχειρήσεις δεν αντιμετωπίζονται απλώς ως χώροι τελικής πρακτικής άσκησης, αλλά ως συνδιαμορφωτές και πάροχοι μάθησης.
5. Τα Επιμελητήρια μπορούν να λειτουργήσουν ως «γέφυρες δεξιοτήτων»
Η εμπειρία της WKO Steiermark δείχνει έναν ιδιαίτερα ενεργό επιμελητηριακό ρόλο.
Το Επιμελητήριο γνωρίζει τις ανάγκες των επιχειρήσεων, έχει άμεση επαφή με την αγορά και μπορεί να συνδέσει:
επιχειρήσεις – Πανεπιστήμια – ΣΑΕΚ και VET providers – σχολεία – ΔΥΠΑ – Περιφέρεια – Δήμους – εργαζομένους και νέους.
Αυτός ο ρόλος μπορεί να γίνει ακόμη πιο σημαντικός τα επόμενα χρόνια.
Από την επαγγελματική κατάρτιση στα περιφερειακά οικοσυστήματα δεξιοτήτων
Η μεγαλύτερη ίσως αλλαγή που φέρνουν τα Centres of Vocational Excellence είναι αλλαγή νοοτροπίας.
Η επαγγελματική κατάρτιση δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια μεμονωμένη εκπαιδευτική δραστηριότητα.
Μια περιφέρεια που γνωρίζει ποια επαγγέλματα θα χρειαστεί σε πέντε ή δέκα χρόνια, προσανατολίζει εγκαίρως τους νέους, δημιουργεί σύγχρονες δομές εκπαίδευσης, συνεργάζεται με τις επιχειρήσεις και επενδύει στις κατάλληλες δεξιότητες, αποκτά πραγματικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Η ευρωπαϊκή συμμετοχή ως εργαλείο για την τοπική ανάπτυξη
Για το Επιμελητήριο Φθιώτιδας, η συμμετοχή στο Forum on Vocational Excellence 2026 επιβεβαίωσε ότι τα ευρωπαϊκά προγράμματα έχουν πραγματική αξία όταν λειτουργούν ως μηχανισμός μεταφοράς τεχνογνωσίας, δημιουργίας συνεργασιών και αναζήτησης νέων λύσεων για τις τοπικές επιχειρήσεις.
Η εμπειρία του Graz προσέφερε:
γνώση, μέσα από την επαφή με προηγμένα συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης,
καλές πρακτικές, όπως το Talentcenter, το Dual System και το Center of Excellence της Στυρίας,
νέα δίκτυα, μέσα από τη σύνδεση με οργανισμούς και φορείς από την Ελλάδα και την Ευρώπη,
και κυρίως νέες ιδέες για τον τρόπο με τον οποίο το Επιμελητήριο μπορεί να συμβάλει ακόμη περισσότερο στη σύνδεση των επιχειρήσεων της Φθιώτιδας με την εκπαίδευση και το ανθρώπινο δυναμικό.
